Οι αποδείξεις για τις ευρύτερες αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις των ψαριών και των συμπληρωμάτων ιχθυελαίου έρχονται από τύπους ιατρικών ερευνών σε παθήσεις όπως στη νόσο του Crohn και στην ελκώδη κολίτιδα, οι οποίες είναι αντιφλεγμονώδεις ασθένειες του εντέρου. Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine, οι ερευνητές έδωσαν είτε συμπληρώματα ιχθυελαίου είτε placebo (εικονικό φάρμακο) σε 78 ασθενείς με νόσο του Crohn. Οι κάψουλες ιχθυελαίου παρείχαν περίπου 600 mg EPA και 300 mg DHA καθημερινά. Μετά από ένα χρόνο το 59% των ασθενών που λάμβαναν κάψουλες ιχθυελαίου είχαν παραμείνει σε ύφεση, περισσότερο από το διπλάσιο από την ομάδα placebo (1). Σε κλινικές δοκιμές, η λήψη συμπληρωμάτων ιχθυελαίου βελτιώνει το προφίλ λιπαρών οξέων στους ασθενείς με νόσο του Crohn και με ελκώδη κολίτιδα και συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονωδών μεσολαβητών (2). Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Annals of Internal Medicine η χορήγηση ιχθυελαίου μείωσε τα επίπεδα των λευκοτριενίων Β4 στον βλεννογόνο του ορθού, βελτίωσε τα ιστολογικά ευρήματα και συντέλεσε σε αύξηση του βάρους στους ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα (3). Οι αλλαγές που έχουν παρατηρηθεί σε αυτές τις μελέτες έχουν κάποια συσχέτιση με την ύφεση από τις εξάρσεις της νόσου. Το ιχθυέλαιο μπορεί επίσης να μειώσει τη δόση των γλυκοκορτικοειδών φαρμάκων που απαιτούνται για να προκαλέσουν ύφεση στην ελκώδη κολίτιδα και υπήρξε μια τάση προς επίτευξη της ύφεσης ταχύτερα στους ασθενείς με ιχθυέλαιο, όπως φάνηκε σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Gut (4).  Μια διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo (εικονικό φάρμακο) μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό American Journal of Gastroenterology πραγματοποιήθηκε σε 11 ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα και η μελέτη διήρκησε 8 μήνες. Στη μελέτη χορηγήθηκαν συμπληρώματα ιχθυελαίου ή placebo. Ο δείκτης δραστηριότητας της ασθένειας μειώθηκε 56% στους ασθενείς που λάμβαναν ιχθυέλαιο και 4% στους ασθενείς που λάμβαναν placebo. Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπόρεσαν να μειωθούν ή και να διακοπούν σε 7 ασθενείς όσο λάμβαναν ιχθυέλαιο. Το συμπέρασμα της μελέτης ήταν ότι «η χορήγηση συμπληρωμάτων ιχθυελαίου συντελεί σε βελτίωση της ενεργού ήπιας και μέτριας ελκώδους κολίτιδας» (5).  Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2011 στο περιοδικό Nutrition in Clinical Practice το ιχθυέλαιο μαζί με προβιοτικά και αντιοξειδωτικά βελτίωσαν την ποιότητα της ζωής των ασθενών με νόσο του Crohn (Wiese 2011).

Αν και σε αυτές τις μελέτες χορηγήθηκε ιχθυέλαιο και όχι μουρουνέλαιο είναι πολύ πιθανό ότι τα ίδια αποτελέσματα θα παρατηρούνταν και με χορήγηση συμπληρωμάτων μουρουνέλαιου, αφού το μουρουνέλαιο περιέχει τα EPA και DHA που περιέχει το ιχθυέλαιο, και επιπλέον περιέχει και βιταμίνες D και Α. Η πλειοψηφία των ανθρώπων στη δύση έχουν μη υγιείς αναλογίες ωμέγα-6 προς ωμέγα-3 στο αίμα τους, μια ανισορροπία που σχετίζεται ισχυρά με φλεγμονώδεις παθήσεις. Η λήψη συμπληρωμάτων μουρουνέλαιου μπορεί να βελτιώσει την αναλογία ωμέγα-6 προς ωμέγα-3, κάτι πολύ σημαντικό για τους ασθενείς με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Belluzzi A., et al., Effect of an enteric-coated fish-oil preparation on relapses in Crohn’s disease, New England Journal of Medicine, 334, 1557-1560, 1996

2. Uchiyama K et al. N-3 polyunsaturated fatty acid diet therapy for patients with inflammatory bowel disease. Inflamm Bowel Dis. 2010 Oct;16(10):1696-707.

3. Stenson WF et al. Dietary supplementation with fish oil in ulcerative colitis. Ann Intern Med. 1992 Apr 15;116(8):609-14.

4.  Hawthorne AB, Daneshmend TK, et al. Treatment of ulcerative colitis with fish oil supplementation: a prospective 12 month randomised controlled trial. Gut 1992;33(7):922-8.

5. Aslan A et al. Fish oil fatty acid supplementation in active ulcerative colitis: a double-blind, placebo-controlled, crossover study. Am J Gastroenterol. 1992 Apr;87(4):432-7.

6. Wiese DM et al. The effects of an oral supplement enriched with fish oil, prebiotics, and antioxidants on nutrition status in Crohn’s disease patients. Nutr Clin Pract. 2011 Aug;26(4):463-73.

Μάριος Δημόπουλος

Διατροφολόγος-Συγγραφέας

Μέλος των American Council of Applied Clinical Nutrition, American Association of Drugless Practitioners, American Association of Nutritional Consultants, Canadian Association of Natural Nutritional Practitioners, Association for Natural Medicine in Europe, Παγκύπριου Συνδέσμου Διατροφολόγων